Trojak Stefana Batorego 1586 Poznań

Zapowiedzi z poniedziałku z powodu nagromadzenia pracy nie udało mi się niestety zrealizować "pojutrze", dlatego wpis poświęcony nowemu nabytkowi publikuję dopiero dzisiaj. Jest to trojak wybity w mennicy koronnej w Poznaniu w 1586 r. Zakład ten, otwarty dwa lata wcześniej, emitował monety trzygroszowe za króla Stefana w latach 1584-86. Z każdym rokiem oblicze królewskie na awersie ulegało pewnym zmianom, choć pozwalam sobie ocenić, że zbyt wysokiego poziomu artystycznego nie udało się ostatecznie osiągnąć. Więcej o mennicy poznańskiej można przeczytać tutaj, tymczasem przyjrzyjmy się monetce:

AWERS: STEFAN Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI


REWERS: GROSZ SREBRNY POTRÓJNY KRÓLESTWA POLSKIEGO 1586

Moneta w katalogu Igera figuruje pod pozycją P.86.2f i posiada stopień rzadkości R1. Nie została zbyt starannie wybita i nie zachwyca szczegółami wizerunku. Najwyraźniej rytownicy stempli nie dysponowali zbyt precyzyjnymi narzędziami. Podwójny kontur twarzy monarchy sugeruje dwukrotne uderzenie stempla, choć pozostałe elementy rysunku i napisów tej hipotezy nie potwierdzają - być może jest to efekt jakiejś wady stempla; niestety nie jestem dobry w ocenianiu takich niuansów bicia. Na rewersie, obok Orła, Pogoni i Trzech Zębów (herb Batorych) widnieje herb Przegonia Jana Dulskiego, podskarbiego wielkiego koronnego w latach 1581-90, a także znak menniczy Teodora Buscha, kierownika mennicy poznańskiej.

Trojak ryski 1586

Pora na drugą zdobycz z ostatniej aukcji PDA/PGN. Tym razem już naprawdę krócej, bo ostatnio i tak miałem dużo różnego pisania. Od bardzo dawna nie było na blogu żadnych monet z panowania Stefana Batorego. Wreszcie udało mi się zdobyć coś z tego okresu. Jest to trojak wybity w mennicy ryskiej - pozycja R.86.2.d w katalogu T. Igera, bez stopnia rzadkości. Oto jego zdjęcie:

AWERS: STEFAN Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI WIELKI KSIĄŻĘ LITEWSKI

REWERS: GROSZ SREBRNY POTRÓJNY MIASTA RYGI

O losach tego miasta i tego, w jaki sposób zostało włączone w polski system pieniężny pisałem już tutaj. Krótko może uzupełnię tę opowieść o charakterystykę mennictwa za czasów króla Stefana. Właściwie nie ma obecnie zupełnie pospolitych monet ryskich z tego okresu. Szczególnie rzadkie są najdrobniejsze denary oraz najgrubsze dukaty i portugały. Rzadkie są szelągi i grosze. Trojaki stosunkowo najłatwiej zdobyć i niektóre typy można zakwalifikować do numizmatów pospolitych. Bito je przez wszystkie lata w okresie 1581-86, a być może również w roku 1580. Przyjęto standard rysunku i napisów zapoczątkowany w Prusach Królewskich jeszcze za Zygmunta Starego, a rozpowszechniony w mennicach koronnych za Stefana Batorego. Wagowo moneta odpowiada innym trzygroszówkom, bitym w Koronie i na Litwie: 2,44g srebra próby 0,844.